PRESS RELEASE
NO.50/2026
Siaha, târi 17 Chhiepa, 2026 (Pakhynoh) - Atanoh dawh 1 : 00 PM liana khata Puhpa M. Laikaw, Hon'ble CEM, MADC cha Chief Guest châpa ta Unveiling of Theiva Thopi (Tea Production) & Organic Compost Programme, Soil & Water Conservation Department, MADC ta a pachhuahpanohpa cha Agriculture Hall, MADC complex liata a hmâkhei.
Programme he Puhpa T. Beihronga, SCO, Soil & Water Conservation (S&WC) Deptt., MADC cha Chairman châpa ta daihti chhihtha ta, Puhpa N. Beikho, Deputy Ranger, S&WC Deptt., MADC ta Abeipa hnohta daihti pavaosana a hnei.
Chief Guest Puhpa M. Laikaw, CEM MADC ta Soil & Water Conservation Deptt., MADC ta a tao papuapa 'Theiva Thopi' nata 'Oganic Compost' palâhâhna hneipa ta biereina hneita," Soil Deptt., ta kô vâro ama vaw buakheipa; atotuhpa EM nata Deptt., liata hriatuhpazy hriaparaohna phana vâta atanoh liata kuhria hmôthei awpa a vaw châpa he alypa a châ ngaita. He product phualuah thei awpa ta khokheina na patosatuhpa EM nata Deptt., liata ahriatuhpazy chôlâ liata alynabie ei cha reih ei."
"MADC ta kô 50 atlohna alyna cha 12th term heta a hmâh ngâ pita, chavâta, Sawhkhâ eima kaw sie awpa he New Maraland target ta; Sawhkhâna dopa, phapa nata pathaipa ta eima sie aw tahpa kha Zawpi liata eima commitment châta. Kaw sie pita, hmo thiehpazy kaw hmô laih pita, Physical achievement hmôthei awpa kaw hnei pita, palôhrupa liata taopathina chhao he; MADC ta chhôhlâ nata chhôhlâ taopathina chhao a kaw siekhei. Chhôhlâ, moral character padona kyh nata ahneituhpa eima châna pahnopasia tah hriapasana nata tiamana kyh liata zy, keimo Deptt., chyu ta phahnaingiahna arâpasuana pathaipazy hnei sihla tahpa ta Quarterly Achievement Review zy chhao hnei tyhpa a châ. He zawhzi ta 'atahmâ cha District Council lâ charei pita, paripangapa hmô awpa y khao leipa ei ta ' tahpa reihkhah khochhih kawpazy eima vaw dao thei hapa a châ. Cha chata eima Staffs lia chhaota hrozie nôchâ phaleipa siesai ta lâthlô dopa achhih awpa khona he hmôthei awpa ta Abeipa Khazohpa heta byhnâ miah pie ta, hmahsiena eima hnei lymâ tahpa he ei palôhrupa liata remarks ei piena dâh a châ. Atahmâ he 2024 to 2025 liata Deptt., to Achievement cha Planning Deptt., ta Abu ta pachhuahpanoh ngâta, rei leipa liata hmôthei awpa a châ aw. Staffs zy ta tovyuh dopa; Service nata Promotion liata hmôpa ta ama to theina awpa pachâpa ta committee nanonapa paduapa châta, atahmâ cha vâro tlai Staffs zy Service he pado ta Promotion chhao pie lymâ pa a châ. He dei châ leipa ta, eima dâh hmângâhaipazy moh pado awpa ta nata land dispute chôchâ liata zy chhao Committee zy paduapa a châ hra. He Committee zy heta rairuna vârô tlai ama pathlâ ha."
"Eima Thyutlia nahzy lâthlô pa-awpa awpa ta; Pachutuhpa, General & Technical Officers(Group 'B' Non-Gazetted) zy la awpa ta process khy lymâ ta, achhâna eima tlô awpa chyta Mawrâh Sawhkhâ ta sie dâh tyhpa pananopa ta, Budget liata pahlao leipa, khôtholâ tawhta eimâ tyhpa; MLA hlao pôhpa vâta MDC nah hlao a pôh hrapa, Pension benifits, MR hihsâ chhielie thailei awpazy,etc., He zy he Budget liata pahlao thailei awpa châta Revised Estimates (RE) tahpa ta hiah tyhpa ta miah ama pie tyh. District Councils kô vâro a vaw sie chhôhta Sawhkhâ kô chhâna lâ ta sôh âkhi leipa he RE ta pakhi tyhpa a châ. ZPM a vaw Sawhkhâ nah ta kô tota RE miah pie leipa ei ta, cha chata kaoto ta miah affect ta, hlao he regular ta apie thei leipa a châ. Eima Nôpaw nah ta pachâ ei ta, khâzia ma Mawrâh Sawhkhâ heta sie dâh tyh leipa ta miah ama pasiesa; Mawrâ Sawhkhâ he Supplementary Demand leipa ta survive thei leipa ta, Ama kô kha budget taopa heta a daih leipa ta, âdai leina cha Centre liata Supplementary Demand taopa ta, cha cha Centre ta kaw pie ta, amâ pakhi tyhpa a châ. He hawhna hra heta keimo chhao ta RE hmâhpa ta Kô 1 chhôh sôh a khi leina cha eimâ pakhi tyhpa a châ. He kyh liata Chief Minister he ei thôh tlai a daoh ha pita, a ei thôhna liata miah âchhyna cha 'File vaw pua tua ta ei cha mokhei eih' tahpa a châ. He ei za rei khona chhâpa cha Zawpi liata question hluhpi a y. Khâvâ tama Sawhkhâ rai pa exam sa ei ta result a pua khaovei?, Pachutuhpa la awpa tah ei ta, khâzia ma atanoh taihta ama la khaovei tahpazy he Zawpi liata hiahrina hluhpi a y. Cha vâna chata, atanoh tah 12th Term MADC sie ngâ kawpa heta, eima sie dâh he sie dâh tyhpa(normal) châkhao leipa ta, Staffs thlahlao âdo kawpa ta a sie tyhpa kha a daihti ta liata pie thei awpa châ khao leipa ta, Mawrâh ta sie dâh tyhpa hawhta miah taopa khao leipa ta, ku a pathla hawh tlupo tana eimâ pachâ e tahpa ta Chief Minister lia chhaota reih pi ta, he hawhta sie tyhpa dâh hawh chhaota sie thai khao leipa rairuna miah ama taopa vâna heta hriangâpa hlao chhao hmahta regular ta eimâ pie theilei no ta appointment order tao awpa he pachâ pi ta, atanoh he Zawpi liata thata palôh tymâna a tlô aw. Opposition nah ta Mawrâh Sawhkhâ do leipa kha District Council ta hlao chhao raih thei leipa ei ta, appointment tao heih ei ta, tahpa ta politics pualeipa thatha vaw pua aw ei ta, Zawpi no-umâh ta, keimo rulling ta areipasia byuh heih aw. He vâta Mawrâh Sawhkhâ ta atao awpa tao tua sala, last liata RE he chapie tlai mahpi miah ama tah hapa chhaota, miah ama pie leina chhâpa he Zawpi liata asia kawpa ta reihpasia tua pita, Mawrâh Sawhkhâ ta nôthosaw mota miah mohta, sie dâh tyhpa hawhta miah pasiesa leipa ta a châpa cha Zawpi ta pahnopasia tua ei sala, cha tina chata Pachutuhpazy nata Officers la awpazy result papua pita; Cetre Party châ pita abyuhna dâh hawhta riahpha kawpa ta eima sie aw tahpa he Executive decision a châ. Chavâta Mawrâh Sawhkhâ ta miah pie awpa nata pielei awpa a sia mâhlâ he cha he rai la awpa process he pending chypa a châ. Atanoh, daihti rychyhpa liata District Council Administration nata Management sie ngâpa kyh Zawpi no-umâh pata eima y leina awpa ei vaw reipa a châ.' tahpa ta CEM ta a rei.
"12th Term liata achievement hluhpi Khazohpa ta miah pia ta, Department nananopa tawhta achievement hmôthei awpa vaw y ta, cha hryhrih liana chata atanoh he S&WC Deptt., ta Theiva tawhta Theiva Thopi cha department hriapasana zawhzi ta hmô theipa nata do thei awpa ta he local product, keimo MADC ta eima vaw tao papua theipa he arônah tah na ta, atotuhpa EM nata S&WC Deptts Staffs hnoh chhaota alynabie ei rei chanei heih." tahpa ta Chief Guest ta a biereipa a pachhâsa.
Puhpa M.Chiadung, EM i/c.,Soil, MADC chhaota biereina daihti hmâhpa ta, " Zâkô, July 2025 tawhta Soil nata Vety Deptt , vaw mohôh na ta, Deptts., liata ahriapazy hnohta daihti rei hnei hra'aw vei sahla khâpa chhâ ma achievement hnei awpa ei khoh tahpa ta ei rei. Atanoh S&WC Deptt., ta Theiva thopi taopapuapa a vaw châpa he Staffs zy hriapasana vâta a châ. Organic compost chhao he kô chhâna lâ liata cha la thei awpa ta eima hneibeisei. Vety Deptt., liata Viachao-ie khohpa vaw reihpa hluh kaw ei ta, a pachawhna phapa eima hnei leipa vâta ama khona hawhta chao pie thei tyh mapi, atahmâ deikua cha a pachawhna hnei ha pita, tlaita Viachao-ie chawhpa eima zuah papua thei ha aw. Atanoh, 12th Term MADC Puhpa M.Laikaw, CEM chhihthana ry lia heta achievement nanonanopa vaw hnei lymâ pita, cha hry liata atanoh, hmo chyhnawh kawpa hmahta châ sala Department ei mohôhpa liata taopapua eima vaw hnei theipa he aly hmeiseih na ta, Deptts , HODs nata Staffs zy amâ piepasana nata hriapasana liata alybie ei rei hmeiseih, ei châ ly kaw ei." tahpa ta EM, i/c., Soil & Vety ta a rei.
Technical reports nata Powerpoint Presentation Puhpa T. Beihronga, SCO tawhta nahthiepa châta:-
1) Atanoh Programme he hmo chynawh kawpa hawhta pachâna chhao y thei aw ta, châhrasala, taopapua thiehpa Zawpi pahno awpa ta phuahzâh awpa he hmo peimawh kawpa a châ hrapa vâta he programme he pachhuahpanohpa a châ.
2) Thopi chheina Su he kô 10 a vaw khô hapa liata Theiva khihsaw ta ama donate pa, 10 hectares hlei a kawhpa a châ.
3) Atahmâ he 2 & 1/2 hectars liata Thopi he kô 2000 rachhôh chhei chypa a châ.
4) Atahmâ tah Thopi eima chheipa he Assam Tea tahpa ta eima pahnopa, a scientific moh cha 'Camellia Sinensis Var. Assamica, a châ.
5) Thopihaw he achyna lâta kô kha(One Year) liata eino tao papua thei awpa hawhta a châ.
6) Atahmâ tah Thopihaw (Theiva Thopi) he Khaw hmâpa ta pachawhpa a châ leipa vâta kho akhi leina chhao hluhpi a y aw. Sao daihti châta, a pachawhna lia chhaota rairuna hluhpi a tyhpa a châ hra.
7) A heihpa liata cha Zawpi ta ama chalei thei awpa ta tao papua a chhuahpa a châ.
Organic Compost (Leipha) he Chhâtlâh Su, lâpi kiah liata taopa a châ.
9) A khaoh he standard size; 5" × 4" × 4" ta taopa châta, khaoh hrawh (10 Piles) taopa a châ.
10) Kô kha liata ei no la papua theipa châ aw ta, atakô liata cha December liata la thei awpa ta hnabeisei pa a châ.
11) Leipha taona liata hmâpazy cha:- Viachao-ie, Thopao, Chhohnahroh nata Chhohnaraohpazy a châ.
12) Leipa tao papua awpa heta sôh hluhpi hryuh byuhpa châ leipa ta, he nona heta a zuana liata cha âthôhâh kaw awpa a châ.
Puhpa K. Jonathan, Ranger Officer, S&WC Deptt., MADC ta S&WC, Deptt., MADC ta Programme âhlaopazy hnohta Thopihaw ama taopapuapa raina (distribution of products) daihti a hmâh.
Programme âhlaopazy Rovina Khaimeichho ta pahnie kawpa ta hlasapa ta a palôhpahawh ei.
Puhpa L. Beilychua, Deputy Ranger, S&WC Deptt., MADC ta vote of thanks reina a hnei khai tawhta Bei Thlahchhâna ( Lord's Prayer) rei paraohpa ta daihti pachhâpa a châ.
ISSUED BY :
Information & Publicity Department
Mara Autonomous District Council
Siaha
Attachment
- 721516669_122184862814938419_2389253959764037251_n
- 722703207_122184862898938419_8923168278599912123_n
- 722808833_122184863906938419_71363971029035465_n
- 723625210_122184862982938419_3463499367386339945_n
- 723830938_122184863708938419_5378361609973490110_n
- 723904301_122184863204938419_9007192636539625567_n
- 724247370_122184862496938419_2030269671273770324_n
- 724276325_122184862940938419_2608793905905637801_n
- 724397115_122184863162938419_4131354749853836792_n
- 724424665_122184863858938419_8914002792270423415_n
- 724478559_122184863246938419_5546819573915946309_n
- 724510741_122184862550938419_5616800245471327708_n
- 724631750_122184863372938419_7272568671119587892_n
- 724706165_122184862856938419_8408570418777551376_n
- 724783040_122184863426938419_7050938753248889924_n
- 724804538_122184862598938419_5066698523351439218_n
- 724824885_122184863120938419_3498476486373041183_n
- 724849111_122184863612938419_6756566198247839534_n
- 724894079_122184863036938419_8156900393686327730_n
- 724895282_122184862646938419_1284437505952653762_n