PRESS RELEASE 

NO.75/2026

 

Siaha, târi 11 Thlarâh, 2026 (Chytyhnoh) - Atanoh dawh 12 : 00 Noon liana khata Puhpa M. Laikaw, Hon'ble CEM, MADC ta District Library O Thiehpa, Siaha Vaihpi liata Pahyna Programme liata Khichhai Laipa (Chief Guest) châpa ta Programme a hmâkhei.

 

He Programme he Puhpa JB. Chozah, A & CPO, MADC ta chhihta ta, Rev. Khabi Chozah, ES i/c., Mission, ECM Hq., Saikao ta Abeipa hnohta daihti pavaosana a hnei.

 

Khichhai Laipa ta District Library O Thiehpa pahyna hneipa ta biereina hneipazi ta, " atanoh he programme he programme lai kawpa châhravei sala, noh ly chhih kawpa a châpa ta pahno na ta. Eima project taopa hlao vaw tloh ta Regional Museum cha District Library châta hmâpa su College vaih liata sa awpa vaw châ hata, he vâta aparah kawpa ta he O he patôhpatiapa vaw châ ta; A&CPO & Staffs, Art & Culture Deptt , MADC nata Puhpa C.Rahre, AE, PWD nata a nawhta nah hriapasana zawhzi ta tlô theipa a vaw châpa he ly achhih hmeiseih ta, eimâ lyna cha Abeipa liata y sala.

 

Eima pahnopa hawhta District Library he khahlâ cha Mawrâh Sawhkhâ ku liata y ta, District Council liata piepa vaw châ ta, châhrasala, a building   cha vaw paroh kaw. He nota vâhnei achhih kawpa ta, Puhpa K. Beichhua Mawrâh liata Minister a châ nota a hmahlana ta; Vaihpi Development Committee Nôpaw nahzy, NGOs nahzy nata District Council liata Nôpaw hmiatuapazy ta he su liata Hall sapa ta cha liata floor kha cha District Library châ awpa ta aparyhna pha kawpa ama vaw tao. Eima Nôpaw hmiatuapazy hmahlana ta Library O pha kawpa tlô thei awpa a vaw châpa he District Council mohta Nôpaw hmiatuapazy hnohta alynabie ei rei hmeiseih.

 

12th Term MADC heta hmotheipa nata hmothei leipa liata liata hmahsiena hnei lymâ pita, atlia liana khata Deligation of Power chôchâh ta DAO Tipa, CAO Vahia nata CAO Châkhei zy ta yzie hneipa ta ama sie theina awpa ta Notification chhao papuapa a châ. Library chhao yzie hnei kawpa ta siekhei bâpa a châ hra aw. Law & Judicial he Court nahta apakaohpa ta sie lymâ ta, Court zachhihpa nata yzie hneipa ta a sie theina awpa ta Executive chhaota notification a vaw papua ha hra. 

 

Atanoh sâkha ei rei khoh kawpa cha, khôtho liata reina hluh kawpa cha, Pachutuhpa recruitment chôchâh he a châ. He liana heta opposition lâ tawhta zy nata eima officer thokha taih heta miah reichakia ei ta, miah pakopakyhpa ei ta, pei ei tah kaw. He liata eima stand khâchâ â ipa eima hneipa ta ei za rei khohpa cha atahmâ tah Sawhkhâ heta âchu hohleipa, haihi âlapa, taothei hriathei âtahpa, polician nah chakiechahmy theivia awpata amâ pachâpa vâta certificate doleipa hneipazy ta su ama hnei ngâthlâh hapa he atahmâ ta Sawhkhâna ta Zero tolerance ta eima check aw tahpa he Executive decision sia kawpa a châ. Chavâta, Pachutuhpa, Officer nata Staffs eima lana kyh liata tlyma, atanoh he technical process liata Chyhsapa châ pita eima tloh khaileina a y aw, anodeikuala.eima principle â i kawpa la Pachutuhpa eima lana kyh liata fake document heta su a hnei awpa châvei tahpa he atanoh taihta eima stand he thla mapi. Thokhazy ama certificate chôchâh ta University nata College lâta hiahrina eima taopa achhyna eima hmô leipa vâta, ama appointment order lia chhaota ama certificate a dovei tahpa hmô papuapa a châ khiah khatino raita pabâhpa ama châ aw tahpa ta asia kawpa ta palâsapa a châ. Ei pahno chheivei khiah atahmâ he fake document vâta ei bia liata pah nata a hro lâta pah, pano pabâhpa ama châ. 

 

Atanoh liata Zawpi hnohta ei rei khopa cha Side 'A' ngâlâh moh leipa ta Side 'B' chhao he eima moh awpa a châ. Atahmâ tah Sawhkhâ heta râh châ ta khâpa ma tao ta, a hriahra tahpa he Zawpi chhaota miah nama mopa hra awpa ei khoh kaw.

 

Nôpaw hmiatuapazy zawhzi ta ADC sâthô hryta MADC heta mohphana eima vaw to lymâ. He nota keimo thaileina vâta châ leipa ta sôh liata rairuna eima hneipa liata MADC heta hlao liata 2500 Lakhs, LADC ta 7000 lakhs nata CADC ta 6300 lakhs adaih leina eima hnei. Lai nah nata Chakma nah heta ama Staffs thlahlao âkipa ta pie thei ei sala, cha nota keimo ta eima pie theivei khiah cha keima nata ei hrialâhpazy dyutlai leipa nata sialei vâta a cha aw. He he khâvâ ta maw tahpa Zawpi ta eima pahno khoh leipa he pei ei tah kaw.

 

Khahlâ zydua hlao liata sôh adaih leina he RE ta pabie tyhpa châta, State Sawhkhâ chhaota amâ daih leiina cha Supplementary demand hmâpa ta ama pabie tyh hra. Atanoh taihna heta State chhaota Centre tawhta Supplementary demand ta sôh amâ daih leipa ama daoh nota, atlychakana doleipa hmâpa ta RE miah ama pie khoh leipa he a pei ngaita. He dei châ vei atanoh he State Sawhkhâ ta eima Autonomy miah ama siehnao pathao ngâ kaw. Cha cha he he a châ, eima tovyuh RE khâchâ miah brake ei ta, he nama ku liata Autonomy he vaw surrender ula RE eima cha pie aw tahpa ta Mawrâh Sawhkhâ he miah â daoh awpa a chhuah. Atahmâ tah Sawhkhâ he khatino hmahta a sy leipa awpa pita, eima Autonomy he khati hmahta a surrender beih mapi. Cha liata points hmâpazy cha:-

 

1) Sawhkhâ rai nama la khao awpa châvei. 

 

2) 100 liata 90 salary liata nama hmâpa he 100 liata 60 lâta nama tla awpa a châ. Adaih leipa mai nama pabâh awpa a châ. Pabâh sihla, atanoh he 1/3 staffs pabâh awpa a byuh aw. Kô 10 , kô 20 a khô chhiehpa liata Mawrâh ta Salary nata Non Salary pachhaih chhiehpa ta, Salary liata 94%/95% sai ta vaw pie ta, 5%/6% he Non Salary liata a vaw pie tyh. A lump-sum ta vaw pie ha sala, Salary nata Non Salary liata ama khohna hawhta vaw hmâh muh vy vaw tah ha sala, cha liata ama hmâh thai leipa khiah kô 10 kô 20 khô hapa liata District Councils sie dâh doleipa a châ aw. Mawrâh Sawhkhâ piepie kawpa ta atanoh cha ama hmo taopa kha District Councils miah ama bai palie. Atanoh he Staffs pabâh sihla, eima râh liata rairuna thata tlô ta, keimo nata keimo bua pita, cha nota District Council sie thai khaovei tahpa ta District siehnao na awpa ta ama strategy hawhta eima pyh.

 

3) Chief Executive Officer (CEO) appoint  pita Executive Secretary biehneina (administrative nata Financial biehneina zydua) a chaba aw (IAS/MCS soh awpa).  - Keimo he Cooperation tlyma, Company tlyma, Society tlyma châ mapi. CEO ta miah âvao theina awpa y vei. Cha cha za moh sihla eima dâh liata Non Gazetted staffs zydua District Council biehneina pa, Gazetted Officer cha Governor pasaina la tua awpa, cha liana chata a vaw chahraoh awpa amâ chhuah. He he nohto District Council amohôhna liata Mawrâh Sawhkhâ a chahraoh a chhuahna a châ. He he eima Autonomy field liata miah a ngiahnaohna awpa achhuahna dota a châ. He vâta Executive ta decision sia kawpa tao pita, khâno hmahta a pyh beih mapi, tahpa he eima decision a châ.

Congress nata MNF ama Sawhkhâ daihti liata miah ama khokhei leina palôhrupa la eima pahno tlâh, châhrasala he hawhta noh khaihpa hmiakô liata Autonomy patupakhi awpa ta miah ama siehnao kawpa he eimâ zâ tyhpa ta pahno mapi. Chavâta, atanoh District Council rairuna liata sie kaw pita, he nona heta Party Party feeling tuna vâta tlyma, cha leipa ta chyhsa eima chhyhthai leipa vâta tlyma tahpa châ leipa ta, kheihta ei a Autonomy eima pabohsa aw, kheihta eima chhâ he sie lymâ awta eima palaiseihsa lymâ aw tahpa lia chhâ hela Râh Zawpi chhaota palôh pachyu kawpa ta siena awpa daihti na a châ e tahpa he atanoh daihti ryhpaohpa liata ei vaw rei pa a châ.

 

He su he nohro liata research taopa nata Scholars zy ta su peimawh kawpa châta vaw hmâh ei ta, atanoh ta Students nahzy su peimawh kawpa ta vaw hmâh ei ta, he he Mararâh lathli byh vaw aw ta , he liata hriatuhpazy chhaota tiama kawpa ta râh châta byhnâ vaw châ muh vy, ei châly kaw ei " tahpa ta Puhpa M. Laikaw, CEM ta a reih.

 

District Library, Siaha he kô 1975 (Undivided -Chhimtuipui District) , Mawrâh UT daihti liata hneipa châ pi ta, Nôpaw hmiatuapazy hmahlana ta Kô 1993 liata District Council ku liata hlâpa a châ, tahpa ta Puhpa JB. Chozah, A & CPO ta District Library hneina thâtih a reih.

Puhpa C. Rahre, AE, PWD MADC ta technical report piepa ta, " he District Library he Rs.7.252 lakhs hryuhpa ta patlópa châta , 45 feets X 60 feets a kawpa a châ.. He rai he 28/7/2026 tawhta pathao ta târi 31/8/2026 pata patlópa a chà. 

 

Puhpa Stuhlo Beichakhei Mara, Project Manager, MADC ta vote of thanks reina a hneikhai tawhta Paw Thlahchhâna reiparaohpa ta daihti pachhâsapa a châ.

 

ISSUED BY:

Information & Publicity Department,

Mara Autonomous District Council,

Siaha.