PRESS RELEASE
NO. 65 /2026
Siaha, târi 15 Thlazoh, 2026, Pachynoh - Atanoh dawh 10:00 AM khata MADC complex, Siaha liata India's 80th Independence Day 2026 alyna programme MADC Complex liata hmâpa châta, Puhpa M. Laikaw, Hon'ble CEM, MADC cha Khichhai Laipa (Chief Guest) châpa ta a hmâkhei.
Programme he Laihsa Dr. HC. Joane Mary, Clinical Veterinary Officer, MADC nata Satlia Mc. Beihrohmo, Assistant Audit officer, MADC zy cha Hosts châpa ta daihti ama chhihtha. Rev. Chhuakhu Khithie, Executive Secretary (Education), ECM Assembly ta Abeipa hnohta apavaosana (devotion) daihti a hmâ. Chief Guest ta Indian National Flag paraina (Hoisting of Indian National Flag) a hnei khai tawhta Lorrain English School, College Vaih, Siaha Students zy ta India Pho Hla (National Anthem) sana ama hnei.
Indian National Flag paraina a hnei khai tawhta Chief Guest Puhpa M.Laikaw, CEM ta biereina hneipa ta, " Atanoh India Independence day celebration ei -80 na alyna hmâh awpa âvypakhypa - Nôpaw, hrialâpazy nata Students zy zana sawmaw ei cha hlâ ei.
Atanoh he India Independence Day ei 80-na châta, India ta British ryureina a puasai tawhta India Prime Minister hmiatua chaipa Pandit Jawaharlal Nehru ta kô 1947 August noh 15 pa khata Lahori Gate, Red Fort, Delhi liata Indian National Flag a chaluahna noh ei 79-na a châ. British ryureina puasai awpa heta Mahatma Gandhi, Father of the Nation (India Pho Paw) nata ahrialâhpazy ta kô hluhpi thisaih palo leipa ta ama vaw teikhâna theilâpa a châ. India ti nata râh châta ama hriapasana zydua my leipa pi ta, palyupalihna nata zana eima hlâ.
India Independence Day he kô 1929 January noh 26 khata Indian National Congress ta Lahore Session liana khata vaw phuah ta, a moh cha ‘Purna Swaraj’ tahpa a châ. Chatanachata kô 1930 nata kô 1946 likah chhôh zydua kha January noh 26 he Independence Day ta ama hmâh tyhpa a châ.
Atanoh he MADC eima vaw hnei thei n’awpa ta India ta British ryureina puasai awpa ta aphorâ lichih, kô 1945 rachhôh liana khata Mara Beizy ta Mararâh he ryureina no-eihpa hnei hr’awpa ta hmah vaw la pathao hra ei ta, târi 1st April, 1945 khata Mara Beizy cha Saikao khih liata ama tlô pakhy. He daihti liata ryureina no-eihpa hnei n’awpa kyh bie peimawh kawpa ama pathlupa cha Puhpa Bowman, Additional Superintendent of South Lushei Hill, Lôlei hnohta hiana pangia ei ta, achhyna ama hmô leipa vâta târi 3rd November, 1945 liata tlô pakhy heih ei ta, he liana deikua cha a eino n’awpa ta Puhpa LL. Peters, Superintendent of Lushei Hills, Aizawl liata pangia heihpa a châ. Ei thôh (3) n’awpa ta târi 1st April, 1947 liana khata hiana pangia heihpa châ ta, he lia chhochhi cha Chin Hills, Lushei Hills, Arakan Hills Tracks liataMarasaw ypa zydua Crown Colony ta y awpa ta ama vaw hiah.
Adyuhpi ei 2-na (World War – II) vaw chhâ ta, India cha British ryureina tawhta Independence thlai a vaw hmô ha hra. India Dâhpipa (Constitution) phorâ awpa ta Constituent Assembly thlai paduapa châ ta, Dr. BR. Ambedkar cha Chairman a châ. Chatanachata Constitution (Scheduled Tribes) Order 1950 ry liata Lakher (Mara) cha Tribal Pho khata sopa eima vaw châ haw.
India sawhkhâ ta Lushei phozy nata âraohâh kawpa ta maniah mohôh ta, Clerical post chhao Lakher Clerk nata Lushei Clerk tahpa ta piepa eima vaw châ.
Chatanachata British ryureina tawhta India Independence Day cha târi 15th August, 1947 liana khata phuahpa châ ta, India sawhkhâ ta Puhpa Gopinath Bordoloi, Chairman chhihthana ry liata Sub-Committee of the Constituent Assembly a padua. Achyunazie ta Bordoloi Commission tahpa a châ. He Commission ta a recommend pa hawhta Pawi-Lakher Regional Council cha Notification No. TAD/R/50/119 of 31.07.1951 ta Article 224 (2) nata 275 (1) hmâpa ta Sixth Schedule to the Constitution of India liata pachohpa a châ. Târi 20th May, 1952 liata Council padua theina Order pua ta, târi 23rd April, 1953 liana khata Pawi – Lakher Regional Council chhao cha Lôlei (Lunglei) liata pahypa a vaw châ haw. Kô 1971 liata NE Re-organisation Act pass pa châ ta, Mizo Hills District Council cha Union Territory lâta sopa châ ta, PL. Regional Council chhao cha LADC, PADC nata CADC ta pachhaihpa vaw châ hra ta, kô 1988 Amendment of Sixth Schedule to the Constitution of India daihti lia khata Mara Autonomous District Council (MADC) tahpa ta thlapa a vaw châ hra.
Atahmâ he 12th Term MADC sawhkhâna siekhei haipa châ ta, he Term chhôh liata rairuna chi nano nanopazy y tyh hra sala, Abeipa tawhta byhnâ hluhpi eima dao lymâ hra. 12th Term MADC sawhkhâ heta Mararâh châta rai hluhpi hria ta, cha hry liata âlâluah viapazy cha:-
1. Inaugurated MADC’s Golden Jubilee Hall at MADC Complex on 20th December, 2023.
2. Inaugurated Agriculture Site Office at Phura on 1st December, 2023.
3. Inaugurated Circle Administrative Office at Chakhei village on 19th November, 2025.
4. Inaugurated Kitchen (Milk Room) for Milk storage at MADC’s Vety Farm, Meisatlâh, Siaha.
5. Inaugurated Mini-Hydro Electricity at Pala Tipo on 30th November, 2023.
6. Inaugurated NELIET Computer Study Centre at MADC Complex on 5th October, 2023.
7. Inaugurated Waiting Shed cum Public Toilet at MADC Complex on 4th November, 2025.
8. Established Taxation Wing under MADC Siaha on 27th June, 2024.
9. Established Project Management & Implementation Unit, MADC on 17th October, 2025.
10. Mara House, Lôlei (Lunglei)
11.Tisi nata Tisôpi liata Forest Rest House pahypa a châ.
12.Pala Tipo View Point liata Cottage pahypa a châ.
13. Tlâpi liata Hraisua Hills Park pahypa a châ.
14.Power Triller – 13 Nos raipa a châ
15.Tractors – 3 Nos chaleipa a châ
16. JCB – 1 No chaleipa a châ
17. Sathaw taopapuana (Chhiehrie chariehna) chaleipa a châ
18. Ody - 198 hnohta Tipâh (Syntex) raipa a châ
19. Ody - 306 hnohta Râvâ (GCI Sheet) raipa a châ
20. MADC Finance pata chabu 19 palâhâhpa a châ
21. MADC ta MPACS (Multipurpose Primary Agriculture Credit Society) –16 a padua ha.
MADC Published Books:
1. The Mara Customary Law
2. MADC Inheritance of property Act 2024
3. The MADC Marriage and Divorce Act 2024.
APPROVED AND ONGOING PROJECTS:
A. Under PMJVK & Other Ministry
1. Construction of Public Market cum Multipurpose Centre and Women Facilitation Centre at Tipa ‘V’ amounting to Rs. 4.00 Crore.
2. Construction of New School Building in MADC area 5.76 Crore.
3. Infrastructure Development under School Education Department 8.5 Crore.
4. Construction of Multipurpose Community Hall at Siaha Rs. 8.324 Crore.
5. Construction of Mara Tribal Girls’ Hostel at Zotlang, Aizawl Rs. 8.07 Crore.
6. Construction of Maraland Centenary Hospital at Siaha Rs. 30 Crore
7. Regional Museum at College vaih, Siaha.
B. Under Article 275 (1):
1. Construction of Mara Tribal Girls’ Hostel at Kausik Enclave, New Delhi amounting to Rs. 700.00 Lakhs.
2. Construction of Multi-disciplinary Centre at Meisavaih Rs. 600.00 lakhs.
C. Under SASCI:
1. Constructed Cold Storage Building at Kaochao East Rs. 74.7 lakh.
2. Constructed Spice Grinding Unit Building at Tôkalô Rs. 31.6 lakh
3. Construction of C.A.O Building at Chakhei Village Rs. 80 lakh.
4. Construction of Pala Bridge at River Pala Rs. 60 lakh.
5. Construction of Lômasu to Beinô R oad Rs. 60 Lakh.
MADC Fund:
1. Lôdaw nata Laki liata Forest Rest House sa ngâpa a châ.
2. Land & Revenue Settlement ta Additional Building a sa ngâ hra.
Atanoh, Indian Independence Day ei 80 na alyna Programme, MADC ta Mawrâh State Sawkha ta apachhuahpanohpa programme âhly leipata a eihrâh ta he liata eimâ hmâna chhâpa he Maraland Zawpi nata Khizaw kaokih liata a ypazy ta ama vaw pahno khai awpa ta ei khoh.
Khazohpa nata Nôpaw hmiatuapa chhihthana zawhzi ta MADC kô 54 tlai a vawsie haw. Nôpaw hmiatuapazy âpiepasana, tiamana nata hriapasana zawhzi ta ADCs sâthôh hry liata MADC heta mohphana a vaw to lymâ tyh. He mohphana he thyutliapzy chhaota khâ eima pabohsa lymâ awpa ta ei châ haw ei.
Eima Budget sie dâh he keimo peimawhna nata angiahna hawhta Budget taopa châ leipa pita, Mawrâh Sawhkhâ ta fund location avaw taopa hawhta hmah tyhpa eima châ. Eima pahnopa hawhta khahlâ kha cha Plan, Non-Plan tahpa ta pachhaihpa châta, vaw sie heihta Salary nata Non-Salary tahpa ta sie heihta, atahmâ deikua cha Salary nata Non-Salary pachhaihna y khao leipa ta GIA tahpa ta âhlyukhu ta piepa eima vaw châ. Atanoh eima budget 100 liata 94 he Salary liata a sie. He he eima District Council nôpaw hmiatuapazy thailei vâta châ leipa ta, Mawrâh Sawhkha miah mohôhna dâh vâ a châ. Mawrâh Sawhkhâ khata kô10 hlei Non-Salary cha same size ta vaw sie muh vy tahpa a châ. Salary cha a kô charei ta DA khy ta, increment pôh ta, pay revision y ta cha hawhta hlao cha pôh lymâ ta, Non-Salary deikua same size ta sie lyma. Kô 10 hlei Non-Salary brake pa a vaw châ tawh cha a balance thai khao vei. A tanoh ta eima Budget tawhta 100 liata 94 hlao liata hmâpa a châna chhâpa cha Mawrâh Sawhkha ta treatment miah a piena dâh result âkawlâ papuapa a châ, tahpa he ei rei khoh. Atanoh eima Budget kaw hmâh pita, Budget liata eima pahlao leipa - annual increment DA pôhpa, MDC hlao & MDC pentioner hlao pôhpa, staff regularisation he zy he unforeseen sôh eima hnei chhipa a châ tyh. Châ cha Kô chhâna lâ November nata December liata sôh a daih leina cha revised estimate tahpa ta Mawrâh Sawhkha liata pangiapa (hiapa) acha tyh. Khahlâ zydua, Congress nata MNF Sawhkhâna daihti ta sôh a daihleina he RE ta pie lymâ pa eima châ. Kô 2023 liata MLA avaw tlyh pita, ZPM vaw Sawhkhâ eita, kha kô (2023-2024) kha âmo Budget phawpa achaleipa vâta RE piepa eima châ. Akô heihpa (2024-2025) & (2025-2025) lia deikua RE (kô 2) pie khao leipa eima vaw châ. Opposition, ruling ta lôhrao kawpa ta MDC hlao papôh awpa ta - MADC, LADC & CADC ta house liata Salary Bill cha apyh chyupa châta, cha cha Chief Minister & Governor ta approval pie ei ta, cha cha Gazette pa a châ. He Salary Bill thiehpa ta apasaina hawhta hlao pôhpa hmâpa châta, cha Salary Bill eima passed hapa cha 2nd Finance Commission liata report pangia khai hapa châta, châhrasala, 2nd Finance Commission 1st report apuapa liata ahlao khaovei. He vâta CM liata hiah pi ta ei cha pie eina tahpa ta ei hlupi miah âtaih. Anodeikua, daihti vaw sie lymâ ta, kô 2 RE miah ama vaw pielei tawhta cha atanoh liata cha eima District Council leibâh a tlohpakhypa cha Rs, 2588.30 lakhs a châ ha. LADC cha Rs. 7000 lakhs rachhôh nata CADC ta 6300 lakhs rachhôh leibâh ama hnei hra. Atanoh Nôpaw he liata âvyupazy eima pahno awpa ei kho kawpa cha LADC & CADC ta staff hlao he âkipa ta pie theiha ei sala, cha nota keimo ta Staffs hlao eima pie paki theilei khiah cha chacha 12th Term MADC Excutive eima maophaohna a châ aw. Atanoh he Lai nah chhao hlao pie khai thei hra v'ei, Chakma nah chhao thla 4 hlao pi thei hra v'ei. Hehe khâvâ maw, he maophaohna atohtuhpa cha Mawrâh Sawhkhâ a châ tahpa eima pahno awpa ta ei khoh khaw.
MADC liata MDC, Ex- MDC & Family pension hlao apôhpa zudua Mawrâh Sawhkhâ ta miah ama pie leipa cha -1403 lakhs a châ, Cha tawhta DA kô 2 - 4% rairieh ta a pôhpa - 527 Lakhs a châ, Staff pension benefits Finance Commission report liata âhlao leipa - 537.31 lakhs, MACP, Upgradation & Promotion - 51.93 lakhs. Staff regularisation - 69 lakhs a zydua ta 2588.30 lakhs a châ. He he CM liata ei hluhpi hiapa châta; ei chapie ei na, ei chapie ei na miah ta lymâ ta, a hnôhchai eimâ daohna liata Mararâh cha cha khokhei ei na ta, ei cha pachâpa aw ei, miah ta tah, atanoh taihta piepa châ mapi. Zâhnia hâta liata LADC & CADC cha Normal Fund piepa châ ei ta, keimo deikua hâta ei kha miah ama brake tawhta 2nd Quarter Fund cha zâhnia kha miah ama pie. He vâna heta Mararâh Zawpi ta rairuna thata eimâ tyh.
He hawhta eima tovyuh dopa chhao miah pie khohleipa ta zawpi rairuna, Mawrâh Sawhkhâ ta miah a taopa he a pasa tah pita, eima palôh tlâh vei. State Sawhkhâ ta Central tawh Supplementary demand taopa ta ama Budget khôlâ 2024-2025 liata Rs 3512.33 Cr, 2025 – 2026 liata Rs 3724.25 Cr a hmô nota keimo tlaw kha hmahta miah a pie leipa he Zawpi khâsaw rei leina hawhta eima pachâ. Chahawhta eima tovyuh dopa chhao miah a pie khohleipa State Sawhkhâ nahta hmaohkha siahkha ta eima khotalaina noh (Independence Day) hmâ khoh awpa he MADC Executive Committee ta âry a tah leipa vâta atanoh Independence Day he a eihrâh ta hmâhpa eima châ.
Achhâ chaina liata cha atanoh Independence Day eimâ hmâna noh raohpa tawhna heta moto eima seichâna liata eima tâhna su chyu - dychhiena, thathina, sasyh kyhdei pachâna, Drugs seichâna, etc, tawhta pua awpa ta keih chakâ pathao chyu suh vy tahpa ta eimâ hrua hmeiseih, Jai Hind, May God bless Maraland" tahpa ta CEM ta a biereina daihti a hmâpa a pachhâsa.
HC. Teresa Ngiano nata Pricilla Notlia zy ta pahnie kawpa ta hlasapa ta Zawpi ama palôhpahawh.
Lymâ raina hnei khai tawhta National Anthem Track pasasapa châta, he khai tawhta daihti pachhâsapa a châ.
ISSUED BY:
Information & Publicity Department,
Mara Autonomous District Council,
Siaha.
Attachment
- 770719928_122193363230938419_8199577398545549964_n
- 773339321_122193363938938419_5089722143506098215_n
- 773450239_122193363290938419_1593548262090938646_n
- 773498676_122193363014938419_1886040545918618021_n
- 773531322_122193362930938419_3878025160388029324_n
- 773580858_122193363104938419_2497161879095882546_n
- 773876086_122193363566938419_897943558615900914_n
- 773995667_122193363338938419_6857295827457621315_n
- 774008589_122193362972938419_5121880862031716756_n
- 774062384_122193363056938419_5484883586565005926_n
- 774078255_122193364106938419_6942357074953892680_n
- 774165512_122193363758938419_1122950222611831369_n
- 774191328_122193363800938419_6223559098049932781_n
- 774895265_122193363656938419_7729953672636789425_n
- 775260348_122193363704938419_1766948416009612306_n
- 775319325_122193363434938419_3748793657731612001_n
- 775319620_122193363608938419_4386454016664098353_n
- 775319813_122193362834938419_136928772318415879_n
- 775333709_122193363476938419_3158871107326273054_n
- 775375678_122193363380938419_7110600802607780858_n